یک‌ماه جذاب آسمانی پیش‌رو داریم | حلقه آتشی در آسمان زمین

همشهری آنلاین - حامد فوقانی: هفته دیگر منتظر رخداد پدیده خاصی در آسمان باشید؛ حلقه آتش.

خورشیدگرفتگی حلقوی زمانی رخ می‌دهد که ماه بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد، اما به دلیل فاصله بیشترش از زمین اندازه ظاهری آن کمی کوچکتر از خورشید است؛ نتیجه این‌که خورشید در اطراف ماه به شکل حلقه درخشانی باقی می‌ماند — همان «حلقه آتش». این رویداد طبق داده‌های علمی دقیق روز ۱۷ فوریه ۲۰۲۶ خواهد بود، زمانی که ماه در نقطه‌ای از مدارش قرار دارد که اندازه‌اش نسبت به خورشید کوچک‌تر است، و این نوع گرفتگی را ایجاد می‌کند.
این خورشیدگرفتگی در بخش‌هایی از جنوبگان (قطب جنوب) و در بخش‌های جنوبی قاره‌های آفریقا و آمریکای‌جنوبی قابل رؤیت است، ولی از عرض‌های شمالی‌تر مانند ایران به‌صورت کامل یا جزئی دیده نمی‌شود. با این حال، رسانه‌ها هنوز به اهمیت این پدیده — به‌ویژه در زمینه برنامه‌های رصدی و علمی جهانی — نپرداخته‌اند و می‌تواند نقطه توجهی برای علاقه‌مندان نجوم باشد.

یک رژه شش‌گانه در آسمان: سیارات صف‌کشیده پس از غروب

در اواخر فوریه ۲۰۲۶ (۹اسفند ماه) یک تجمع کم‌سابقه از شش سیاره در آسمان شب رخ می‌دهد که به‌صورت یک «رژه سیارات» قابل مشاهده خواهد بود — فرصتی ویژه برای دوستداران آسمان حتی با چشم غیرمسلّح.
در این رویداد، شش سیاره: عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون در امتداد راه شیری نزدیک به افق غربی پس از غروب خورشید قرار می‌گیرند. اینچنین نمایش از سیارات هم‌راستا، اگرچه ماهیت دقیق «خطی» ندارد، اما یک تجمع قابل توجه برای رصد عمومی است که اغلب رسانه‌ها در گزارش‌های فارسی به جزئیات آن نمی‌پردازند.
بسیاری از این سیارات را می‌توان با چشم غیرمسلّح دید (خصوصاً زهره، مشتری، زحل و عطارد)، و با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، اورانوس و نپتون نیز دیده می‌شوند. بهترین زمان برای تماشای این رژه آسمانی، حدود یک ساعت بعد از غروب خورشید در افق غربی است، جایی که نور خورشید فروکش کرده و سیارات در آسمان کم‌نور شب نمایان می‌شوند.

خسوف کامل ماه ۳ مارس؛ ماه به رنگ خون

در ۱۲اسفند مان یک ماه‌گرفتگی کامل (Total Lunar Eclipse) اتفاق می‌افتد که ماه را به رنگ قرمز تیره در آسمان نشان می‌دهد — پدیده‌ای که به‌نام «ماه خونین» هم معروف است و قابل دیدن از بخش‌های زیادی از جهان است.

در این رویداد، ماه در سایه کامل زمین قرار می‌گیرد و نور خورشید که از جو زمین عبور می‌کند، نور را به سمت ماه می‌تاباند و باعث می‌شود ماه در طی مدت کوتاهی (حدود یک ساعت) یک رنگ قرمز/مسمایی غیرمعمول به خود بگیرد. این خسوف یکی از شاید بیشترین توجه را به‌خود جلب کند چون برخلاف خورشیدگرفتگی محدود، از بخش‌های گسترده‌تری از نیمکره شب زمین قابل مشاهده خواهد بود.

این تنها ماه‌گرفتگی کلی سال ۲۰۲۶ است و طبق محاسبات دقیق نجومی، برای مدت نزدیک به یک ساعت در فاز کامل خواهد بود. بسته به موقعیت جغرافیایی، می‌توانید بخشی یا تمام مراحل این گرفت را مشاهده کنید، که باعث می‌شود برای رصدگران عادی و علاقمندان نجوم یک رویداد دیدنی و قابل برنامه‌ریزی باشد.